Türkiye'de Web Erişilebilirlik Yasaları: 5378 Sayılı Kanun ve BTK Düzenlemeleri
Türkiye'de web erişilebilirlik ile ilgili yasal düzenlemeler: 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun, BTK düzenlemeleri, AB Erişilebilirlik Yasası ve kamu web siteleri için gereksinimler.
Türkiye'de web erişilebilirlik, yasal bir zorunluluk haline gelmektedir. 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) düzenlemeleri ve Avrupa Birliği Erişilebilirlik Yasası (EAA), dijital hizmetlerin erişilebilir olmasını gerektirmektedir. Bu makalede, Türkiye'deki web erişilebilirlik yasalarını detaylı olarak inceliyoruz.
5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun
2005 yılında yürürlüğe giren 5378 Sayılı Kanun, Türkiye'deki engelli hakları mevzuatının temelini oluşturur. Kanun, engelli bireylerin toplumsal yaşama tam katılımını sağlamayı amaçlar ve kamu hizmetlerinin erişilebilir olmasını zorunlu kılar.
Kanunun dijital erişilebilirlikle ilgili önemli maddeleri:
- Madde 4: Engelli bireylerin bilgi ve iletişim teknolojilerine erişiminin sağlanması gerektiğini belirtir.
- Madde 15: Kamu kurum ve kuruluşlarının web sitelerinin engelli bireylere erişilebilir olmasını öngörür.
- Geçici Madde 3: Mevcut yapıların ve hizmetlerin belirli süreler içinde erişilebilir hale getirilmesi zorunluluğunu getirir.
BTK Düzenlemeleri ve Dijital Erişilebilirlik
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), Türkiye'de dijital hizmetlerin erişilebilirliği konusunda düzenleyici rol üstlenmektedir. BTK'nın web erişilebilirlik konusundaki başlıca düzenlemeleri:
- Elektronik haberleşme hizmetlerinin engelli bireylere erişilebilir olması yönünde standartlar belirlenmesi
- Kamu web sitelerinde WCAG 2.1 AA seviyesinde uyumluluk hedeflenmesi
- Dijital hizmet sağlayıcılarının erişilebilirlik raporları sunması beklentisi
Avrupa Erişilebilirlik Yasası (EAA) ve Türkiye
Avrupa Birliği'nin Avrupa Erişilebilirlik Yasası (European Accessibility Act - EAA), Haziran 2025'te yürürlüğe girmiştir. Bu yasa, Türkiye'deki işletmeleri şu durumlarda doğrudan etkiler:
- AB ülkelerine dijital ürün ve hizmet sunan Türk şirketleri EAA'ya uymak zorundadır
- E-ticaret siteleri, bankacılık uygulamaları, e-kitaplar ve ulaşım hizmetleri kapsam dahilindedir
- Türkiye'nin AB adaylık süreci kapsamında ulusal mevzuatın AB standartlarına uyumlaştırılması beklenmektedir
Kamu Web Siteleri İçin Gereksinimler
Türkiye'deki kamu web sitelerinin karşılaması gereken temel erişilebilirlik gereksinimleri:
- WCAG 2.1 AA seviyesinde uyumluluk
- Tüm görsellerde alternatif metin (alt text)
- Klavye ile tam navigasyon desteği
- Ekran okuyucu uyumluluğu
- Video içeriklerde altyazı desteği
- Yeterli renk kontrast oranı
Yasal Uyumsuzluğun Riskleri
Web erişilebilirlik yasalarına uyumsuzluk ciddi sonuçlar doğurabilir:
- Hukuki yaptırımlar: Ayrımcılık davaları ve idari para cezaları
- İtibar kaybı: Erişilebilir olmayan hizmetler kamuoyunda olumsuz algı yaratabilir
- Pazar kaybı: AB pazarına erişim engeli ve potansiyel müşteri kaybı
Nasıl Uyum Sağlarsınız?
inculva, web sitenizin yasal erişilebilirlik gereksinimlerine uygunluğunu kontrol etmenize ve sürekli izlemenize yardımcı olur. WCAG 2.1 AA seviyesinde otomatik denetim, detaylı raporlama ve düzeltme önerileri ile yasal uyumluluğunuzu sağlayın. Detaylı bilgi için inculva.com/tr/features sayfasını ziyaret edin.